آموزش سواد مالی به کودکان فقط به این معنا نیست که به فرزندمان یاد بدهیم پول خود را خرج نکند یا مقداری از پول توجیبی‌اش را کنار بگذارد. کودک برای اینکه در آینده بتواند تصمیم‌های مالی درست‌تری بگیرد، لازم است از سال‌های ابتدایی زندگی با مفاهیمی مانند پول، پس‌انداز، انتخاب، هدف‌گذاری، ارزش دارایی، صبر و سرمایه‌گذاری آشنا شود.
بسیاری از والدین برای آینده فرزندشان از امروز به فکر ایجاد یک پشتوانه مالی هستند. خرید طلا و نقره، پس‌انداز، افتتاح حساب برای کودک، خرید سهام یا حتی تهیه یک دارایی فیزیکی، از جمله روش‌هایی هستند که خانواده‌ها برای این هدف انتخاب می‌کنند. اما یک نکته مهم وجود دارد: ایجاد سرمایه برای کودک با آموزش نحوه مدیریت و حفظ آن یکسان نیست.
اگر کودک تنها صاحب یک دارایی شود، ممکن است ارزش واقعی آن را درک نکند. از طرف دیگر، اگر فقط درباره پس‌انداز و مدیریت پول با او صحبت کنیم اما فرصت تجربه کردن این مفاهیم را نداشته باشد، آموزش مالی ممکن است برایش انتزاعی و خسته‌کننده شود. اینجاست که آموزش سواد مالی به کودکان می‌تواند در کنار یک دارایی واقعی قرار بگیرد؛ رویکردی که زیوتو کیدز تلاش کرده است آن را در قالبی ساده، ملموس و متناسب با دنیای کودکان ارائه کند.
روش‌های آموزش سواد مالی به کودکان چیست؟
برای آموزش مفاهیم مالی به کودک روش‌های مختلفی وجود دارد و الزاماً یک روش واحد برای همه کودکان مناسب نیست. ترکیب چند روش می‌تواند نتیجه بهتری ایجاد کند. مهم این است که آموزش سواد مالی به کودکان، متناسب با سن کودک و همراه با تجربه عملی باشد.
۱. آموزش مدیریت پول توجیبی
یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای شروع آموزش سواد مالی به کودکان، اختصاص پول توجیبی به کودک است. کودک می‌تواند با مبلغ مشخصی که در اختیار دارد، میان خواسته‌های مختلف خود انتخاب کند.
در این روش کودک به‌صورت عملی متوجه می‌شود که منابع مالی محدود هستند و نمی‌توان همه خواسته‌ها را همزمان برآورده کرد. هدف این نیست که کودک را از خرج کردن بترسانیم؛ بلکه باید به او کمک کنیم تفاوت میان نیاز و خواسته و همچنین پیامد انتخاب‌های مالی خود را بشناسد.
۲. آموزش پس‌انداز با هدف مشخص
گفتن جمله «پولت را پس‌انداز کن» برای کودک چندان جذاب نیست. پس‌انداز زمانی برای او معنا پیدا می‌کند که بداند برای چه چیزی پول خود را کنار می‌گذارد. برای مثال، می‌توان هدفی مشخص برای کودک تعیین کرد و به او نشان داد که با کنار گذاشتن بخشی از پول خود در طول زمان می‌تواند به آن هدف برسد. این روش علاوه بر آموزش پس‌انداز، مفاهیم هدف‌گذاری، صبر و به تعویق انداختن خواسته‌های لحظه‌ای را نیز به کودک منتقل می‌کند.
۳. استفاده از بازی و داستان
کودکان مفاهیم پیچیده را بیشتر از طریق تجربه، بازی و داستان یاد می‌گیرند تا توضیحات طولانی و مستقیم. بازی‌های مالی، داستان‌های آموزشی، مثال‌های روزمره و شخصیت‌های کودکانه می‌توانند مفاهیمی مانند خرید، پس‌انداز، انتخاب و سرمایه‌گذاری را برای کودک قابل فهم‌تر کنند. به همین دلیل، یکی از اصول مهم در آموزش سواد مالی به کودکان این است که آموزش را از حالت یک درس خشک و رسمی خارج کنیم.
۴. آموزش با تجربه واقعی
کودک زمانی مفهوم پول را بهتر درک می‌کند که بتواند بخشی از آن را در زندگی روزمره تجربه کند. مثلاً هنگام خرید می‌توان درباره قیمت کالاها، مقایسه انتخاب‌ها و دلیل خرید یا نخریدن یک محصول با کودک صحبت کرد. حتی تصمیم‌گیری درباره یک خرید کوچک می‌تواند به فرصتی برای آموزش سواد مالی به کودکان تبدیل شود. تجربه واقعی باعث می‌شود مفاهیم مالی از یک مفهوم ذهنی به یک مهارت کاربردی تبدیل شوند.
۵. آموزش مفهوم دارایی و سرمایه‌گذاری
در مراحل بالاتر، می‌توان کودک را با مفهوم دارایی آشنا کرد؛ یعنی چیزهایی که ارزش مالی دارند و می‌توانند بخشی از سرمایه فرد را تشکیل دهند. در این مرحله می‌توان درباره دارایی‌هایی مانند طلا، نقره، سهام یا سایر روش‌های سرمایه‌گذاری متناسب با سن کودک صحبت کرد. البته آموزش سرمایه‌گذاری به کودک به معنای تشویق او به انجام معاملات پیچیده نیست. هدف اصلی این است که کودک به‌مرور متوجه شود پول فقط برای خرج کردن نیست و می‌توان بخشی از منابع مالی را برای آینده حفظ کرد.
۶. الگوسازی توسط والدین
کودکان بخش زیادی از رفتارهای مالی را از خانواده یاد می‌گیرند. نحوه صحبت والدین درباره پول، نحوه خرید کردن، پس‌انداز کردن و تصمیم‌گیری درباره هزینه‌ها می‌تواند روی نگرش کودک نسبت به مسائل مالی اثر بگذارد. بنابراین آموزش سواد مالی به کودکان تنها به صحبت کردن با کودک محدود نمی‌شود؛ رفتار مالی والدین نیز بخشی از این آموزش است.
زیوتو کیدز از کدام روش‌های آموزش مالی استفاده می‌کند؟
رویکرد زیوتو کیدز را می‌توان ترکیبی از چند روش مؤثر آموزش سواد مالی به کودکان دانست؛ رویکردی که به‌جای جدا کردن «آموزش» از «سرمایه‌گذاری»، این دو را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. در این مدل، کودک فقط درباره پول و سرمایه‌گذاری نمی‌خواند، بلکه با یک دارایی واقعی و قابل لمس نیز مواجه می‌شود. در کنار آن، محتوای آموزشی به زبان ساده و کودکانه ارائه می‌شود تا کودک بتواند ارتباط بیشتری با مفاهیم مالی برقرار کند. به این ترتیب، زیوتو کیدز چند اصل مهم را همزمان دنبال کرده است:
آموزش با یک دارایی واقعی
یکی از ویژگی‌های اصلی این رویکرد، استفاده از شمش نقره ۲.۵ گرمی زیوتو کیدز به‌عنوان یک دارایی فیزیکی است. کودک می‌تواند مفهوم دارایی را نه فقط از طریق توضیح والدین، بلکه با مشاهده و نگهداری یک دارایی واقعی تجربه کند. همین موضوع می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای گفت‌وگو درباره ارزش دارایی، نگهداری از آن و نگاه بلندمدت به سرمایه باشد.
آموزش مالی متناسب با دنیای کودک
زیوتو کیدز آموزش را صرفاً به توضیح مفاهیم مالی محدود نکرده است. دفترچه آموزش سواد مالی که همراه محصولات ارائه می‌شود، با ساختاری داستانی و فانتزی طراحی شده تا مفاهیم مالی برای کودک ساده‌تر و جذاب‌تر شوند. این همان روشی است که در آموزش سواد مالی به کودکان اهمیت زیادی دارد: تبدیل یک مفهوم پیچیده به داستان، تصویر و تجربه‌ای که کودک بتواند با آن ارتباط برقرار کند.
ترکیب پس‌انداز و سرمایه‌گذاری
یکی دیگر از رویکردهای زیوتو کیدز، ایجاد نگاه بلندمدت نسبت به دارایی است. والدین می‌توانند به‌جای اینکه صرفاً مبلغی را برای آینده فرزند کنار بگذارند، به‌مرور خرید دارایی را به یک تجربه آموزشی تبدیل کنند. کودک می‌تواند متوجه شود که بخشی از منابع مالی خانواده با هدف آینده نگهداری می‌شود و ارزش آن تنها به خریدهای روزمره محدود نیست. در اینجا، مفهوم پس‌انداز برای یک هدف به مفهوم ساختن دارایی برای آینده نزدیک می‌شود.
یادگیری از طریق تداوم
سواد مالی با یک بار خرید یا یک جلسه صحبت کردن ایجاد نمی‌شود. کودک باید مفاهیم مالی را به‌صورت تدریجی و در موقعیت‌های مختلف تجربه کند. به همین دلیل، داشتن یک محصول در قالب یک مجموعه می‌تواند فرصتی برای ایجاد یک مسیر مستمر باشد؛ مسیری که در آن والدین می‌توانند درباره دارایی، پس‌انداز، هدف‌گذاری و آینده مالی با فرزندشان صحبت کنند.
ایجاد انگیزه از طریق شخصیت‌ها و طرح‌های کودکانه
زیوتو کیدز تلاش کرده است ارتباط کودک با محصول را نیز در نظر بگیرد. استفاده از طرح‌هایی الهام‌گرفته از شخصیت‌های محبوب کودکان باعث می‌شود شمش نقره از یک دارایی صرفاً مالی فاصله بگیرد و به محصولی تبدیل شود که کودک می‌تواند با آن ارتباط عاطفی بیشتری برقرار کند. این موضوع به‌خصوص در سنین پایین اهمیت دارد؛ زیرا جذابیت بصری می‌تواند کودک را به نگهداری، شناخت و پرسش درباره دارایی خود ترغیب کند.
چرا ترکیب آموزش مالی و سرمایه‌گذاری برای کودک اهمیت دارد؟
فرض کنید والدین از همان سال‌های کودکی مبلغی را برای آینده فرزندشان کنار بگذارند. این کار می‌تواند برای ایجاد پشتوانه مالی مفید باشد، اما کودک الزاماً چیزی درباره نحوه مدیریت دارایی یاد نمی‌گیرد.
حالا شرایط دیگری را تصور کنید؛ کودک درباره پس‌انداز، سرمایه‌گذاری و مدیریت پول آموزش می‌بیند، اما هیچ تجربه ملموسی از یک دارایی ندارد.
ترکیب این دو رویکرد می‌تواند آموزش را کاربردی‌تر کند.
زیوتو کیدز دقیقاً روی همین نقطه تمرکز کرده است: « ایجاد یک دارایی فیزیکی برای کودک و قرار دادن محتوای آموزشی در کنار آن.»
شمش نقره ۲.۵ گرمی زیوتو کیدز؛ یک ابزار برای آموزش و ایجاد دارایی
والدین می‌توانند از خود شمش نقره 2.5 گرمی زیوتو کیدز به‌عنوان ابزاری برای گفت‌وگو استفاده کنند. مثلاً از کودک بپرسند:
«می‌دانی چرا این شمش را برای آینده نگه می‌داریم؟»
«به نظرت فرق پولی که خرج می‌کنیم با دارایی‌ای که نگه می‌داریم چیست؟»
«اگر بخواهی برای یک هدف بزرگ‌تر پس‌انداز کنی، چه برنامه‌ای داری؟»
همین گفت‌وگوهای ساده می‌توانند بخشی از مسیر آموزش سواد مالی به کودکان باشند.
شمش نقره ۲.۵ گرمی در کنار بسته‌بندی کودکانه و دفترچه آموزش سواد مالی به کودکان قرار گرفته تا هم یک دارایی فیزیکی در اختیار کودک قرار بگیرد و هم فرصتی برای آموزش مفاهیم مالی ایجاد شود. این شمش‌ها دارای بسته‌بندی وکیوم‌شده و امنیتی، شماره سریال اختصاصی و نشان تأییدیه آزمایشگاهی (ASSAYER) هستند. همچنین طبق شرایط اعلام‌شده برای محصول، امکان بازخرید به نرخ روز نقره و عودت ۲۵ درصد کارمزد نیز در نظر گرفته شده است. وزن پایین شمش نیز باعث شده ورود تدریجی به بازار نقره برای خانواده‌هایی که قصد دارند در طول زمان و متناسب با توان مالی خود برای فرزندشان دارایی ایجاد کنند، ساده‌تر باشد.
کدام شمش‌های نقره زیوتو کیدز را می‌توان برای کودک انتخاب کرد؟
یکی از جذابیت‌های مجموعه زیوتو کیدز، تنوع طرح‌هاست. والدین می‌توانند بر اساس علاقه کودک، طرح موردنظر را انتخاب کنند.
از جمله طرح‌های پیشنهادی این مجموعه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
شمش نقره زیوتو کیدز طرح پپا پیگ
شمش نقره زیوتو کیدز طرح دورا
شمش نقره زیوتو کیدز طرح سایمون
شمش نقره زیوتو کیدز طرح لبوبو
شمش نقره زیوتو کیدز طرح عصر یخبندان
شمش نقره زیوتو کیدز طرح لگو
شمش نقره زیوتو کیدز طرح سگ‌های نگهبان
شمش نقره زیوتو کیدز طرح ماینکرفت
انتخاب طرح موردعلاقه کودک می‌تواند خود بخشی از تجربه آموزشی باشد. برای مثال، والدین می‌توانند خرید شمش را به یک مناسبت، رسیدن به یک هدف یا حتی شروع یک برنامه بلندمدت پس‌انداز مرتبط کنند.
چگونه از زیوتو کیدز برای آموزش سواد مالی به کودک استفاده کنیم؟
خرید یک محصول به‌تنهایی قرار نیست سواد مالی کودک را افزایش دهد. مهم‌تر از خود دارایی، نحوه استفاده والدین از این فرصت برای آموزش است. شما می‌توانید هنگام خرید شمش، درباره مفهوم دارایی با کودک صحبت کنید. سپس توضیح دهید که قرار نیست همه پول صرف خریدهای لحظه‌ای شود و بخشی از آن می‌تواند برای آینده کنار گذاشته شود.
در مرحله بعد، می‌توانید یک هدف بلندمدت برای کودک تعریف کنید و در بازه‌های زمانی مشخص درباره آن صحبت کنید. دفترچه آموزشی زیوتو کیدز نیز می‌تواند به شروع این گفت‌وگوها کمک کند.
حتی می‌توان خرید محصولات بعدی را به یک برنامه هدفمند تبدیل کرد؛ نه اینکه کودک صرفاً به خرید بیشتر عادت کند. برای مثال، والدین می‌توانند به کودک یاد بدهند که هر خرید باید بخشی از یک برنامه مالی مشخص باشد. به این ترتیب، سرمایه‌گذاری برای کودک از یک اقدام صرفاً مالی به یک تجربه آموزشی تبدیل می‌شود.